<\/p>\n
Wspomnienia <\/span><\/p>\n Marona Stanis\u0142aw \u201eBasza\u201d – \u201eWilk\u201d.<\/span><\/p>\n W naszej okolicy (Rudawa, Krzeszowice, Zabierz\u00f3w) g\u0142\u00f3wnym organizatorem konspiracji w pocz\u0105tkowej fazie okupacji niemieckiej by\u0142 Jan Kowalik z Niegoszowic, student 4-go roku Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego cz\u0142onek Organizacji Narodowej (Romana Dmowskiego) w Krakowie. Jan Kowalik pocz\u0105tkowo cz\u0142onek ZWZ (Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej) u kpt. Feliksa Cebuli ps. \u201e Szcz\u0119sny\u201d, dow\u00f3dcy kompanii, kt\u00f3ry werbowa\u0142 do walki konspiracyjnej by\u0142ych wojskowych, do\u015b\u0107 szybko przeszed\u0142 do NOW (Narodowa Organizacja Wojskowa) i by\u0142 g\u0142\u00f3wnym organizatorem NOW na terenie powiatu Chrzan\u00f3w. On odbiera\u0142 przysi\u0119g\u0119 od \u201eRadwana\u201d – G\u0119d\u0142ek W\u0142adys\u0142aw i \u201eAleksandra\u201d – \u201eTatara\u201d \u015alusarczyk Karol. <\/span><\/p>\n P\u00f3\u017aniej \u201eRadwan\u201d zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 organizacyjnym NOW na powiat Chrzan\u00f3w, dow\u00f3dc\u0105 wojskowym by\u0142 por. Baster Stefan ps. \u201eZnicz\u201d kt\u00f3ry aresztowany przez gestapo zgin\u0105\u0142 w obozie koncentracyjnym w Auschwitz. <\/span><\/p>\n \u201eAleksander\u201d przeszkolenie wojskowe odby\u0142 przed wojn\u0105 w PW, do wojska mia\u0142 szczeg\u00f3lne upodobania i talent. Jeszcze przed scaleniem NOW w AK, przyj\u0105\u0142 ps. \u201eTatar\u201d u\u017cywany tylko w dywersji, prowadzi\u0142 akcje szkoleniowe i bojowe. Nied\u0142ugo potem teren powiatu Chrzanowskiego si\u0119 skurczy\u0142, przez przesuni\u0119cie granicy GG z Rzesz\u0105 do Dulowej. Ja sam spotka\u0142em \u201eAleksandra\u201d w dw\u00f3ch odprawach organizacyjnych b\u0119d\u0105c w obstawie. <\/span><\/p>\n Jako \u201eTatara\u201d pozna\u0142em go bli\u017cej wiosn\u0105 1943 roku w lasach ko\u0142o Kleszczowa, gdzie wezwany cz\u0142owiek z Balic zosta\u0142 os\u0105dzony i rozstrzelany (by\u0142em tylko w obstawie \u2013 na czujce. P\u00f3\u017aniej naturalnie poznali\u015bmy si\u0119 bardzo dobrze gdy po scaleniu z AK obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 dow\u00f3dcy Dywersji Obwodu Krzeszowice. Szczeg\u00f3lnie w akcjach bojowych na terenach w\u0142\u0105czonych do Rzeszy. Niezapomniana r\u00f3wnie\u017c akcja dobywania broni z grobowca na cmentarzu w Krzeszowicach przy ustawicznych patrolach niemieckich. Sam cieszy\u0142em si\u0119 u \u201eTatara\u201d do\u015b\u0107 du\u017cym zaufaniem, zwykle chodzi\u0142em obok niego z automatem MP. <\/span><\/p>\n J\u00f3zef K\u0142eczek \u201ePolimer\u201d- \u201eSkiba\u201d po scaleniu z AK (wesz\u0142a z NOW do\u015b\u0107 du\u017ca grupa) zosta\u0142 mianowany przez \u201e\u017bubra\u201d oficerem do specjalnych porucze\u0144. Z polece\u0144 \u201e\u017bubra\u201d bra\u0142 udzia\u0142 w wielu akcjach zbrojnych kt\u00f3re prowadzi\u0142 \u201eTatar\u201d wzgl\u0119dnie w Oddziale Dywersji Lokalnej. By\u0142 jednym z nielicznych kt\u00f3rzy do ko\u0144ca odbiera\u0142 przysi\u0119g\u0119 nowych cz\u0142onk\u00f3w AK.<\/span><\/p>\n \u201eTatar\u201d by\u0142 r\u00f3wnie\u017c dow\u00f3dc\u0105 patrolu wyrokowego (2-6 os\u00f3b). Prowadzi\u0142 akcje wyrokowe tam gdzie zagra\u017ca\u0142o du\u017ce niebezpiecze\u0144stwo, gdzie by\u0142 wyrok \u015bmierci. Inne wyroki (do\u015b\u0107 liczne) dyscyplinarne ( 25 bat\u00f3w na go\u0142y ty\u0142ek) dokonywali\u015bmy bez \u201eTatara\u201d. \u201eTatar\u201d r\u00f3wnie\u017c zaakceptowa\u0142 nasz lokalny Oddzia\u0142 Dywersyjny, z zastrze\u017ceniem \u017ce ludzie z tego oddzia\u0142u b\u0119d\u0105 tak\u017ce do Jego dyspozycji, na ka\u017cde wezwanie. <\/span><\/p>\n Obydwaj z \u201eTatarem\u201d mieli\u015bmy otrzyma\u0107 \u201eKrzy\u017ce Walecznych\u201d za zdobycie plan\u00f3w linii obronnych ko\u0142o Krzeszowic, na \u0142\u0105czniku wioz\u0105cym te plany do komendy niemieckiej w Krzeszowicach. Wniosek od \u201e\u017bubra\u201d poszed\u0142 do Krakowa, ale wobec szybko post\u0119puj\u0105cej ofensywy wojsk sowieckich nie pytali\u015bmy o rezultat. <\/span><\/p>\n Nieraz sobie my\u015bla\u0142em, co by by\u0142o gdyby \u201eTatar\u201d nie zgin\u0105\u0142 w ko\u0144cu okupacji niemieckiej i doczeka\u0142 sowiet\u00f3w w Polsce. Na pewno dzia\u0142a\u0142 by dalej, nie id\u0105c do ujawnienia w 1945 roku , albo tak jak \u201eSkiba\u201d ujawni\u0142 si\u0119 i dzia\u0142a\u0142 dalej. <\/span><\/p>\n O \u015bmierci \u201eTatara\u201d r\u00f3\u017cne s\u0105 wersje. Rozmawia\u0142em z jednym z naszych koleg\u00f3w z tej wsi, kt\u00f3ry rzekomo by\u0142 w miejscu tragedii ju\u017c po \u00bd godz. i ogl\u0105da\u0142 zabitego. Powiada \u017ce mia\u0142 ty\u0142 g\u0142owy rozwalony, co by wskazywa\u0142o \u017ce sam sobie ostatnim nabojem strzeli\u0142 w g\u0142ow\u0119. Inni m\u00f3wili \u017ce po ucieczce swego kolegi zosta\u0142 przez Niemc\u00f3w (specjalny oddzia\u0142 przeciw partyzancki stacjonuj\u0105cy w szkole w Pacz\u00f3\u0142towicach) postrzelony w brzuch i nogi a potem w g\u0142ow\u0119. Ja sam wierz\u0119 w pierwsz\u0105 wersj\u0119, \u017ce sam nie mog\u0105c ucieka\u0107, ci\u0119\u017cko ranny strzeli\u0142 sobie w g\u0142ow\u0119 nie chc\u0105c \u017cywcem dosta\u0107 si\u0119 w r\u0119ce niemieckie. Wszak zawsze m\u00f3wi\u0142 nam w dywersji; nie mo\u017cna \u017cywcem dosta\u0107 si\u0119 w r\u0119ce niemc\u00f3w, nale\u017cy wybra\u0107 \u015bmier\u0107. <\/span><\/p>\n Tutaj nie trudno mi wspomnie\u0107 jedn\u0105 z naszych akcji na terenie Rzeszy ko\u0142o Trzebini. W odskoku od obiektu kt\u00f3ry nie uda\u0142o nam si\u0119 zdoby\u0107 (\u017celbetowy bunkier), kiedy kule ze \u015bwistem przelatywa\u0142y ko\u0142o nas, a wcze\u015bniej huk granat\u00f3w, po przebiegni\u0119ciu oko\u0142o 150 m. le\u017c\u0105c w tyralierze na roli za miedz\u0105, stwierdzili\u015bmy \u017ce nie ma jednego z nas mianowicie \u201eSkiby\u201d. \u201eTatar\u201d zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do mnie i powiada, musimy si\u0119 wr\u00f3ci\u0107, zobaczy\u0107 co z naszym koleg\u0105, o ile lekko ranny to pom\u00f3c si\u0119 zabra\u0107, o ile ci\u0119\u017cko ranny to dobi\u0107 by \u017cywy nie dosta\u0142 si\u0119 w r\u0119ce niemc\u00f3w. Ju\u017c mia\u0142a pa\u015b\u0107 komenda, z powrotem do ataku, gdy zobaczyli\u015bmy w \u015bwietle ksi\u0119\u017cyca jak kto\u015b biegnie w nasz\u0105 stron\u0119. By\u0142 to w\u0142a\u015bnie \u201eSkiba\u201d. Nie m\u00f3g\u0142 wcze\u015bniej przez zasieki z nami si\u0119 zabra\u0107 gdy\u017c w pobli\u017cu niego spad\u0142 granat i sycza\u0142, jak zwykle przed wybuchem. Musia\u0142 poczeka\u0107 z twarz\u0105 w ziemi by granat wybuch\u0142, na szcz\u0119\u015bcie od\u0142amki przesz\u0142y ponad nim, w\u00f3wczas dopiero pobieg\u0142 za nami. <\/span><\/p>\n Po wojnie i ujawnieniu si\u0119 w 1947 roku gdy stawa\u0142em przed wojskow\u0105 komisj\u0105 poborow\u0105, gdzie stoj\u0105c w stroju Adama przed obliczem komisji, cz\u0142onek komisji z UB powiedzia\u0142 \u201epatrzcie to jest ten bandyta \u201eWilk\u201d. <\/span><\/p>\n P\u00f3\u017aniej w 1949 roku zosta\u0142em powo\u0142any do 12 p.p. na tzw. \u0107wiczenia oficerskie. Znalaz\u0142em si\u0119 tam w\u015br\u00f3d podchor\u0105\u017cak\u00f3w i oficer\u00f3w przedwojennych, mi\u0119dzy innymi by\u0142 ze mn\u0105 Andrzej Spyra z Rudawy, przedwojenny p.por. a z okupacji do lipca 1943 roku, d-ca plutonu NOW \u2013 AK w Rudawie, p\u00f3\u017aniej w obozie w Auschwitz.<\/span><\/p>\n Pchor. \u201eBasza\u201d – \u201eWilk\u201d Marona Stanis\u0142aw.<\/span><\/p>\n Wspomnienia wypisane z korespondencji do Bazarnika W\u0142adys\u0142awa.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wspomnienia Marona Stanis\u0142aw \u201eBasza\u201d – \u201eWilk\u201d. W naszej okolicy (Rudawa, Krzeszowice, Zabierz\u00f3w) g\u0142\u00f3wnym organizatorem konspiracji w pocz\u0105tkowej fazie okupacji niemieckiej by\u0142 Jan Kowalik z Niegoszowic, student 4-go roku Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego cz\u0142onek Organizacji Narodowej (Romana Dmowskiego) w Krakowie. Jan Kowalik pocz\u0105tkowo cz\u0142onek ZWZ (Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej) u kpt. Feliksa Cebuli ps. \u201e Szcz\u0119sny\u201d, dow\u00f3dcy kompanii, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":156,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1399","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eles.pl\/armiakrajowakrzeszowice\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eles.pl\/armiakrajowakrzeszowice\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/eles.pl\/armiakrajowakrzeszowice\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eles.pl\/armiakrajowakrzeszowice\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eles.pl\/armiakrajowakrzeszowice\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1399"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/eles.pl\/armiakrajowakrzeszowice\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1402,"href":"https:\/\/eles.pl\/armiakrajowakrzeszowice\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1399\/revisions\/1402"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eles.pl\/armiakrajowakrzeszowice\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eles.pl\/armiakrajowakrzeszowice\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}